ventilatie-nieuwbouw

Energiezuinige apparatuur in huis. Hoe werkt ventilatie?

Bewust Nieuwbouw beantwoordt vragen van bewoners van zeer energiezuinige nieuwbouwwoningen

15 december 2020-

Ik voel tocht in huis. Wat kan ik daaraan doen? Kan ik het ventilatiesysteem uitzetten? Zomaar wat vragen die bewoners van zeer energiezuinige nieuwbouwhuizen hebben over de installaties in hun huis. Dat blijkt uit onderzoek van het ZEN-platform, een samenwerkingsverband van brancheverenigingen en de overheid om via innovatie, kennisdeling en richtlijnen de bouw van zeer energiezuinige nieuwbouwwoningen te stimuleren. Bewust Nieuwbouw, de landelijke informatiesite over alles wat met nieuwbouw te maken heeft, maakt daarom een serie artikelen waarin de belangrijkste vragen worden beantwoord. In dit deel gaat het over ventilatie.

Hoe controleer ik of de ventilatie voor voldoende verse lucht zorgt?

De hoeveelheid CO2 (kooldioxide) geeft aan of er voldoende verse lucht in huis is. De meeste ventilatiesystemen worden automatisch geregeld op basis van CO2-meting. Als er veel mensen in een ruimte zijn, brengen die veel CO2 in de lucht en gaat de ventilatie automatisch harder draaien. Daardoor is er dus altijd voldoende verse lucht in huis. Soms heeft de CO2-sensor indicatielampjes die weergeven wat het systeem op dat moment doet.

Je woning heeft ventilatie met mechanische afzuiging en toevoer van verse buitenlucht via ventilatieroosters

Ventilatieroosters moeten standaard open staan en spleten onder binnendeuren moeten vrij zijn. Dan is er altijd voldoende verse lucht. Wil je extra verse lucht? Zet dan gerust een raam open. Let wel op dat als in één kamer de ramen open staan, de ventilatie in de andere kamers minder kan worden. Slaap je met het raam open? Zet dan dus ook iets in de kinderkamer open, anders kan het daar benauwd worden.

Je woning heeft balansventilatie met mechanische afvoer en toevoer van buitenlucht

Het systeem zorgt in iedere kamer automatisch voor voldoende verse lucht. Wil je extra verse lucht? Zet dan gerust een raam open. Daarnaast is het belangrijk om regelmatig de filters in het apparaat schoon te maken en te vervangen.

Kan ik een ventilator gebruiken voor extra frisse lucht?

Een ventilator zorgt voor luchtverplaatsing in een kamer. Dat geeft vaak het gevoel van enige verkoeling. Het heeft echter niets te maken met ventilatie in de zin van luchtverversing. Ventilatie zorgt voor toevoer van verse lucht van buiten. Dat voel je vaak niet eens.

Welke sensoren zitten er op de ventilatie en waar dienen die voor?

Mensen ademen CO2 uit. Dat wordt door een CO2-sensor gemeten. Hoe meer mensen in een ruimte aanwezig zijn, hoe harder de ventilatie gaat werken. Als er maar één CO2-sensor in huis is, hangt die in de woonkamer. Als er ook in andere kamers of op de overloop zo’n sensor hangt, wordt de ventilatie in die ruimtes apart geregeld. 
In de badkamer hangt meestal een aparte vochtsensor (RV). Die meet de relatieve luchtvochtigheid en zorgt ervoor dat de ventilatie harder werkt als er bijvoorbeeld gedoucht wordt. Als al het vocht weg is, gaat de ventilatie weer terug naar de basisstand.

Ik voel tocht. Wat kan ik daaraan doen?

Een gevoel van tocht kan ontstaan door een combinatie van vloerverwarming met ventilatieroosters in de ramen. De relatief koude buitenlucht komt via de roosters binnen en stroomt dan langs het raam naar beneden. Dat heet koudeval. Omdat je geen cv-radiator hebt, warmt de lucht niet snel op. De binnenkomende verse lucht kan dan aanvoelen als tocht. Vooral in de winter kan de koudeval hinderlijk zijn. Wat kun je doen?

  • Controleer of alle ventilatieroosters in de kamer openstaan. Als te veel roosters dicht zitten, komt alle verse lucht via een paar roosters binnen en dan voelt dat als tocht.
  • Je kunt het ventilatierooster sluiten waar je op dat moment last van hebt. Maar vergeet niet om het naderhand weer te openen.
  • Misschien kun je de meubels iets van de kant afschuiven of de kamer iets anders inrichten.

Als het gevoel van tocht structureel is, zijn er technische oplossingen mogelijk. Je kunt dan denken aan een elektrische plintradiator. Vraag daarnaar bij de verhuurder of de koopbegeleider van de ontwikkelaar.

De lucht voelt erg droog. Wat kan ik daaraan doen?

Als de luchtvochtigheid onder de 40 procent daalt, voelt dat onaangenaam. Vooral in de winter en het vroege voorjaar is dat mogelijk. Je kunt dat controleren met een luchtvochtigheidsmeter (of een hygrometer). Die kun je overal voor 10 tot 20 euro kopen. Veel mensen wijten droge lucht aan de mechanische ventilatie. Die heeft er echter niets mee te maken, blijkt uit internationaal onderzoek.

  • Let op dat het gevoel van droge lucht ook kan komen door dampen van verse verf, spaanplaat, lijmen en kitten, vloerbedekking of nieuwe meubels. Dan moet je de kamer(s) een tijdje extra luchten.
  • Soms wordt het gevoel van droge lucht versterkt door stof. Dan helpt het om wat vaker te stofzuigen, ook achter meubels en onder kasten. Als je balansventilatie hebt, kijk dan of de filters vervuild zijn.
  • Zet meer planten in huis. Die zorgen voor verdamping en brengen vocht in de lucht.
  • Gebruik eventueel een luchtbevochtiger.

Ik heb balansventilatie, maar ik wil toch de ramen open kunnen zetten. Mag dat?

In de woonkamer en de slaapkamers mag dat altijd. In de badkamer en de wc en op de overloop is dat af te raden.

Waarom kan er in de badkamer en de wc geen raampje open?

Het ventilatiesysteem zorgt ervoor dat verse buitenlucht in de woonkamer en de slaapkamers wordt toegevoerd. De lucht stroomt door het hele huis en wordt afgezogen in keuken, badkamer en wc. Op die manier is er overal voldoende zuurstof. Zou er in de badkamer en de wc een raampje openstaan, dan zou de verse buitenlucht dáár direct weer worden afgezogen. De rest van het huis heeft dan te weinig ventilatie.

Wat kan ik doen om de (slaap)kamers te luchten?

  • Luchten betekent dat je de ramen en eventueel deuren openzet om in korte tijd de hele luchtinhoud van een kamer te verversen. Het is aan te raden om slaapkamers een kwartier per dag te luchten. Langer heeft geen zin.
  • De woonkamer hoef je meestal niet te luchten. Daar gaat in de loop van de dag vaak genoeg een deur open.
  • Luchten is iets anders dan ventileren. Luchten gebeurt een kwartier per dag. Ventileren gebeurt continu. Dag en nacht.

In het artikel over ventilatie op Bewust Nieuwbouw worden nog veel meer vragen beantwoord. Bijvoorbeeld wat je moet doen als je kookafzuiging niet goed werkt, als je je ventilatiesysteem anders wilt inregelen en of je het ventilatiesysteem kunt uitzetten. 


 

Meer nieuws